Archeoloog Etienne vond oudste huisdier-schildpad van Nederland: “Op de valreep”

28 december 2021 19:00

Wekenlang werd er vorig jaar gegraven aan de Kuipersdijk in Enkhuizen, maar pas in de laatste tien minuten stuitte archeoloog Etienne van Paridon op de 17e eeuwse schildpad. Ze waren eigenlijk al aan het inpakken. “Ik dacht eerst dat een steen was, tot ik hem omdraaide!”. Vanmorgen werd de vondst in Enkhuizen onthuld.

“Dit zijn wel de krenten uit de pap”,  zegt Etienne trots. “Wanneer vind je nou zoiets, en dan blijkt het ook nog de oudste huisdier-schildpad van Nederland te zijn!” De archeoloog van Archeologie West-Friesland straalt als hij erover vertelt: “Heel bijzonder is dat alle botjes er nog in zaten, een bewijs dat hij dus hier heeft geleefd.”

De Noord-Amerikaanse doosschildpad is vermoedelijk in de 17e eeuw door een handelsschip meegenomen vanuit Amerika. Waarschijnlijk door de West-Indische Compagnie. “Aan de Paktuinen in Enkhuizen had de Compagnie ook een vestiging hier, dus schepen vanuit Enkhuizen voeren rechtstreeks naar Amerika”, legt archeoloog Dieuwertje Duijn uit.

Het hebben van een schildpad als huisdier, was in die tijd alles behalve gebruikelijk. Dieuwertje: “Het was sowieso niet gebruikelijk om een huisdier te houden voor plezier. Dieren werden alleen gehouden als ze een functie hadden: een kat bijvoorbeeld om muizen te vangen een hond om de wacht te houden, een schildpad had in die zin geen functie.”

“Alle botjes zater er nog in, een bewijs dat hij dus hier heeft geleefd”

Etienne van paridon, archeoloog

Wel is bekend dat er in die tijd andere exotische dieren werden gehouden, als prestige-object. “Zoals papegaaien uit Zuid-Amerika of aapjes. Mensen vonden het interessant om te hebben, dan konden ze dat laten zien aan vrienden en familie om goede sier mee te maken”,  zegt Duijn.

Exotisch huisdier

Het gaatje in het schild verraadt dat de huisschildpad aan een ketting heeft gelegen. En ook staan de initialen ‘P.D.’ van de eigenaar in het schild gegraveerd. “Die werden erin gekrast op het moment dat de schildpad leefde, een bekend gebruik vanuit de Verenigde Staten.” Waar de initialen P.D. voor staan is onbekend. “Dat weten we niet, en zullen waarschijnlijk ook nooit achter komen”.

Op de plek waar de opgravingen zijn gedaan, staan nu nieuwbouwhuizen. Aan de overkant woont buurjongen Jesse Bido, die met regelmaat bij de archeologen te vinden was en hielp met scherven zoeken. “Hij is wel een beetje klein hé! Maar wel mooi”, zegt de 9-jarige Jesse als hij het dier bewonderd. “Ik heb vaak gekeken en soms vonden ze wat en stopten ze dat in een emmer.”  Of hij zelf een schildpad als huisdier zou willen? “Ja, dat wil ik wel!”, zegt Jesse volmondig.

De schildpad wordt in archeologiecentrum Huis van Hilde in Castricum tentoongesteld.

Meer nieuws uit West-Friesland?
💬 Blijf op de hoogte via de Facebookpagina WEEFF en natuurlijk via onze Instagram. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws
📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via weeff.nl
🔔 Download de app van WEEFF en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt
📧 Stuur ons jouw tips op via redactie@weeff.nl of app ons via 06-23405405