Donkere wolken boven het katholicisme in West-Friesland

9 april 2023 08:05
Bron: NH Nieuws / Michiel Baas

Het voelt nog wat onwennig: katholieke kerken die worden afgestoten en een nieuwe ‘invulling’ krijgen. Een tendens die in en rond West-Friesland óók goed zichtbaar is. Het baart veel gelovigen zorgen, want het vertrouwde katholieke systeem gaat drastisch op de schop. In Medemblik is de keuze inmiddels al gemaakt en in Bovenkarspel ligt er nu een voorstel op tafel. Hoe hangt de vlag bij de andere parochiebesturen?

De Sint-Cunerakerk in Nibbixwoud

Hoe zat het nou ook alweer?

Kerkgebouwen zijn duur. De kosten voor onderhoud en energie brengen de kerkgangers en vrijwilligers zelf op. Nu hun aantal met de dag minder wordt, worden ze door het Noord-Hollandse bisdom gedwongen om na te denken over de toekomst. Met dat in het achterhoofd wordt er een gewaagd plan bedacht: van meerdere kerken naar één of twee. De kerken die overblijven, zou worden aangewezen als ‘hoofdkerk’ of ‘steunpunt’. De rest gaat binnen 5 à 10 jaar dicht.

De voorgenomen besluiten gaan eerst langs het bisdom, die moet uiteindelijk toestemming geven voor de kerkelijke ontheffing.

Er wordt snel witte rook verwacht uit de schoorsteen van de kerk in Bovenkarspel, als het parochiebestuur de Sint-Martinuskerk bekroond tot ‘hoofdkerk’. De kerken in Hoogkarspel en Lutjebroek moeten als ‘steunpunt’ gaan fungeren. De rest gaat op termijn dicht.

Het valt af te lezen uit een voorstel dat het parochiebestuur heeft gedeeld met hun achterban. Over waarom de keuze op de Sint-Martinuskerk is gevallen, is vicevoorzitter Gerard Lakeman duidelijk: “Bereikbaarheid, multifunctionaliteit en staat van het kerkgebouw en vitaliteit van de parochie. We hebben goed nagedacht over onze toekomst, met een schuin oog naar de volgende generatie. Hoe maken we het geloof weer aantrekkelijk?”

Teleurgestelde reacties

En dat betekent dat er in korte tijd opnieuw een regiobestuur een ‘pijnlijke beslissing’ heeft genomen over de toekomst. Nog geen maand geleden komt de Sint-Martinuskerk in Medemblik na een druk op de knop als ‘winnende’ kerk uit de bus. Het leidt tot teleurgestelde reacties, zo blijkt tijdens een rondgang door de getroffen dorpen. “Ik vind het schandalig”, zegt Riet Terpstra uit Wervershoof. Haar kerk is afgestoten. “Alles gaat al naar Medemblik. Heel veel oudere mensen kunnen niet eens naar Medemblik.” 

Eén kerk heeft zich zelfs teruggetrokken uit de onderhandelingen en wil op eigen voet verder. Voorzitter Piet Dekker van de Sint-Jozefkerk in Zwaagdijk-Oost bevestigt het beeld, maar voor de rest houdt hij de kaken nog altijd stijf op elkaar. “Ik wil niet op de zaken vooruit lopen, ik vind dat we eerst maar even het gesprek moeten afwachten”, zegt hij aan de telefoon.

Inmiddels is er een interim-bestuur aangesteld om tot een oplossing te komen. “De insteek blijft natuurlijk hetzelfde. Wat ons betreft blijven ze bij het samenwerkingsverband. Dat gaan we ze ook uitleggen”, zegt Bart Putter, vicaris-generaal bij het bisdom. Volgens hem heeft er nog geen gesprek plaatsgevonden. “Het gaat nog wel even duren, voordat er een oplossing wordt gevonden.”

Onzekerheid

Terwijl zij het verlies langzaam kunnen verwerken, verkeert de katholieke achterban in de andere delen van West-Friesland nog altijd in onzekerheid. Hoe staat het ervoor? 

Het bisdom verwacht bij regiobestuur Hoorn – waar de kerken in Zwaag, Oosterblokker en Westwoud onder vallen – weinig tot geen veranderingen. “In het verleden hebben zij al stappen gezet, zoals het afstoten van de kerken in Westerblokker en Hoorn. Maar dat betekent niet dat daarmee de kous af is. Ook zij moeten uiteindelijk een keuze maken, maar we verwachten daar geen grote veranderingen”, denkt Putter. Hoewel pastoor Samuel Marcantognini – die het proces in goede banen leidt – met vakantie is, bevestigt iemand van het secretariaat het beeld.

Bij de overburen, bij regiobestuur Waterkant, staat er wel wat te gebeuren, waar tien kerken zijn aangesloten. Onlangs werden de kerken in Nibbixwoud en Wognum nog toegevoegd aan het kerkenbestand. 

Tekst gaat verder.

Het zijn keuzes die niet zomaar genomen worden. Daar gaat een heel proces aan vooraf. Het voorstel in Bovenkarspel vloeit voort uit een toekomstvisie, die vanaf 2019 is samengesteld. “Het doel is om het katholieke geloof binnen onze regio toekomstbestendig te maken”, aldus vicevoorzitter Gerard Lakeman. Volgens hem is het niet realistisch om alle kerken open en overeind te houden.

De volgende stap is om het voorstel met de parochianen te bespreken. Dit zal in mei en juni plaatsvinden. “Hun inbreng kan nog tot wijzigingen in het voorstel leiden.” Hij verwacht dat het bisdom in het najaar definitief de knoop doorhakt.

Meer nieuws uit West-Friesland?
💬 Blijf op de hoogte via de Facebookpagina WEEFF en natuurlijk via onze Instagram. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws
📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via weeff.nl
🔔 Download de app van WEEFF en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt
📧 Stuur ons jouw tips op via redactie@weeff.nl of app ons via 0228322844