Hoe een spectaculaire ontsnapping uit gevangenis Zwaag in 1992 wereldnieuws werd 

4 november 2021 18:00

Op 2 augustus 1992 is de gevangenis in Zwaag wereldnieuws. Een gevangene wordt met een helikopter bevrijd. Maar hoe dat uiteindelijk is afgelopen, is altijd onduidelijk gebleven. Verslaggever Maarten Edelenbosch ging op onderzoek uit, en maakte een documentaire over deze bizarre ontsnapping.

Bewaarder Pim Jaski weet het nog precies. “Ik werkte op de afdeling, en hoorde opeens een helikopter.” Zijn collega Harry Labes houdt op dat moment toezicht op de binnenplaats waar gevangenen op dat moment luchten. “We zagen dat er iemand naast de piloot zat en met een pistool stond te zwaaien.”

De piloot is Dirk Wiersma. Hij is geboekt voor een rondvlucht over West-Friesland om foto’s te maken. Tot Hoorn is er geen vuiltje aan de lucht, maar dan pakt de fotograaf een pistool uit z’n tas. “Ik werd gedwongen om naar de gevangenis te vliegen en daar te landen.”

Met veel moeite lukt het de piloot om de helikopter aan de grond te zetten. Ingrijpen kunnen de bewakers niet. In die tijd zijn ze ongewapend, bovendien zorgen de draaiende wieken voor storing op hun portofoons.

Bijna crash helikopter

De crimineel stapt in, en de helikopter stijgt op. En dan gaat het bijna mis. “Hij ging bijna tegen de brug aan”, vertelt Pim Jaski.  “Als dat fout was gegaan, dan was het één groot slagveld geworden. Dan was hij als een blender naar beneden gevallen, waar de gevangenen stonden te luchten.”

Tekst gaat verder onder de foto

Als ze weg zijn, wordt de politie ingelicht die gelijk een zoekactie start. Maar ook dat begint moeizaam. “De dienst luchtvaart had geen toestel tot z’n beschikking. Maar vanuit de luchtmacht kregen we toen het aanbod om F16’s er achteraan te sturen”, zo vertelt de toenmalig officier van dienst van de politie Hoorn, Hans Weeda

Maar tegen die tijd zijn de ontsnapte gevangene en zijn kompaan al gevlogen. De man die onder een valse naam in de gevangenis heeft gezeten blijkt een vooraanstaande crimineel uit het Franse Marseille te zijn.

Is hij ooit gevonden?

Nu 29 jaar later is de voornaamste vraag natuurlijk of de man ooit is terug gevonden. “Ik zou het niet weten”, vertelt Harry Labes. Ook Hans Weeda heeft geen idee. “Volgens mij is het een gelukte ontsnapping geweest. 

Vanwege de sloop hebben we vorige week een documentaire over de gevangenis in Zwaag, in de volksmond beter bekend als de Glasbak, uitgezonden over het leven achter tralies. Daarin spreken we met de architect, meerdere oud-medewerkers, en krijgen we een rondleiding door het gebouw. Bekijk hier die documentaire. 

Meer nieuws uit West-Friesland?
💬 Blijf op de hoogte via de Facebookpagina WEEFF en natuurlijk via onze Instagram. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws
📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via weeff.nl
🔔 Download de app van WEEFF en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt
📧 Stuur ons jouw tips op via redactie@weeff.nl of app ons via 06-23405405