Van tentoonstellingen naar Sterrenwacht: Orion viert 30-jarig jubileum

16 mei 2022 20:00

Volkssterrenwacht Orion viert dit jaar een groots jubileum. Wat ooit begonnen is met een aantal lezingen in de aula van een middelbare school is na dertig jaar uitgegroeid tot een sterrenwacht met telescopen en schaalmodellen in het Streekbos in Bovenkarspel. “We kunnen wel zeggen dat het een succesverhaal is geworden”, zegt Theo Mulder.

Hibbe van der Veen en Theo Mulder bij één van hun vele tentoonstellingen

In mei 1991 werden door Theo Mulder en Hibbe van der Veen plannen gemaakt om jaarlijks een grote tentoonstelling op te zetten dat in het teken staat van de weer- en sterrenkunde. “De tentoonstellingen werden tijdens een weekend gehouden in de aula van middelbare school De Hoeksteen in Grootebroek”, vertelt Theo Mulder aan WEEFF/NH Nieuws. “Ik werkte daar toen als conciërge.”

Mulder had een paar jaar daarvoor al een eigen telescoop gebouwd met een zelf geslepen spiegel. Deze gebruikte hij in zijn achtertuin en in de wintermaanden hield hij regelmatig een kijkavond, waarbij bezoekers de verschillende sterren en planeten konden aanschouwen.

Om de tentoonstellingen in de aula van de middelbare school te vullen met informatie reden Hibbe en Theo naar allerlei musea in Nederland. “Een foto of model zegt natuurlijk veel meer dan een informatiepaneel”, zegt Theo. “We hebben stad en land afgereisd om spullen voor onze tentoonstellingen te verzamelen.”

Schaalmodellen

Onder meer bij Space Expo in Noordwijk, het Scheepvaartmuseum in Leeuwarden en Amsterdam, en bij het KNMI in De Bilt werden verschillende items beschikbaar gesteld. Ook particulieren gaven in die tijd toestemming om bijvoorbeeld fossielen of meteorieten tentoon te stellen. “We zijn toen stad en land afgereisd om alles bij elkaar te kunnen verzamelen.”

Tentoonstelling Orion bij Martinuscollege

Vanwege de hoge kosten voor het lenen van de spullen besloten de heren een aantal jaar later om zelf schaalmodellen te maken. “Inmiddels hebben we nu 186 verschillende modellen van sterren, manen en planeten”, zegt Theo Mulder. “De meeste daarvan staan bij mij opgeslagen, zodat we kunnen wisselen voor de verschillende tentoonstellingen die gehouden worden.”

Het laatste schaalmodel wat tentoongesteld wordt is een kleine replica van het internationale ruimtestation ISS. In de afgelopen jaren werd het ruimtevaartuig in elkaar gezet, waarna het een lengte van meer dan drie meter had. nadat alle capsules hieraan bevestigd waren is het schaalmodel opnieuw opgebouwd, ditmaal met een lengte van iets meer dan een meter. “Die staat er nu nog niet, maar zal wel tijdens de volgende expositie in september te zien zijn.”

Eigen sterrenwacht in Bovenkarspel

Inmiddels hebben de tentoonstellingen in de aula van De Hoeksteen en het Martinuscollege plaatsgemaakt voor een eigen ruimte voor de Volkssterrenwacht, in het Streekbospaviljoen in Bovenkarspel. “Dat begon met de vraag van toenmalig burgemeester Eggermont van Stede Broec”, vertelt Mulder. “Die vroeg of wij interesse hadden in een eigen ruimte in het paviljoen, dat nieuw gebouwd zou worden.”

Volgens Mulder heeft de vereniging destijds een behoorlijke gok genomen, aangezien het toen maar 40 leden telde, en ongeveer 160 euro in kas had. “We wilden het toch proberen, en we kunnen nu wel zeggen dat het een succesverhaal is geworden”, laat Theo Mulder weten.

Volkssterrenwacht Orion heeft in de laatste jaren al de 100.000ste bezoeker begroet, en komen er jaarlijks 80 tot 90 klassen vanuit de hele provincie Noord-Holland naar Bovenkarspel om te kijken naar de verschillende tentoonstellingen, telescopen en andere spullen die in de sterrenwacht staan uitgestald.

“We weten niet wat er de komende jaren gaat gebeuren, maar we willen bijvoorbeeld een radiotelescoop aanschaffen”

Theo Mulder, volksterrenwacht orion

Aankomende zondag staat de Volksterrenwacht in het Streekbospaviljoen in het teken van de start van de tentoonstellingen die in de afgelopen 30 jaar zijn gehouden. Mulder vertelt aan WEEFF/NH Nieuws dat er in het planetarium zo’n 150 foto’s op een aantal panelen tentoon gesteld worden, met de geschiedenis van Orion van 1991 tot nu.

Te klein jasje?

Hoewel de Volksterrenwacht in het Strandpaviljoen dus een succesverhaal te noemen is, kleeft er ook een keerzijde aan de vele bezoekers die naar Bovenkarspel komen. Zo moeten er genoeg vrijwilligers beschikbaar zijn om alle klassen te begeleiden bij hun bezoek, en worden de kijkavonden wellicht té goed bezocht.

“Als we nu een kijkavond organiseren, dan komen er ongeveer 400 tot 500 mensen op af”, vertelt Mulder. “Dan houden we als organisatie ons hart vast of dat allemaal goed gaat. En ook de verzoeken van scholen om langs te komen zijn de laatste tijd extreem veel geworden.”

Voor de toekomst wil Volkssterrenwacht Orion daarom onderzoeken hoe er verder gegaan kan worden. “We moeten kijken hoe we dat in de toekomst gaan aanpakken”, vertelt Mulder. “We willen bijvoorbeeld ook een radiotelescoop (een antenne of installatie die radiogolven van astronomische objecten op kan vangen, red.) aanschaffen, omdat we daar veel verzoeken over krijgen van leerlingen die dat willen gebruiken voor hun examenonderwerp.”

Meer nieuws uit West-Friesland?
💬 Blijf op de hoogte via de Facebookpagina WEEFF en natuurlijk via onze Instagram. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws
📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via weeff.nl
🔔 Download de app van WEEFF en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt
📧 Stuur ons jouw tips op via redactie@weeff.nl of app ons via 06-23405405