Westfries Museum tast diep in de buidel voor Hoorns stadsgezicht: “Duurste aankoop ooit”

24 juni 2022 16:00

Al jaren staat-ie op het verlanglijstje, maar nu heeft het Westfries Museum het langgekoesterde stadsgezicht van Hoorn van Caspar van Wittel binnen. “Het is een schilderij van een grootmeester”, aldus museumdirecteur Ad Geerdink. En dus ook een kunstwerk waar een flink prijskaartje aan hing. 

Bij het uitpakken van het schilderij zodat het kan worden opgehangen steekt Geerdink zijn bewondering niet onder stoelen of banken. “Het is een plaatje.” Caspar van Wittel woonde in 1672 in Hoorn om daarna in 1674 te vertrekken naar Rome, waar hij echt furore maakte met zijn stadsgezichten.

Het is dus geen verrassing dat zijn schilderijen daar soms voor meer dan een miljoen euro van eigenaar wisselen. En een stadsgezicht van Hoorn uit eind zeventiende, begin achttiende eeuw is zeldzaam.

“De eerste contacten zijn uit 2013. En toen kwam het in 2017 te koop via een veiling, maar hebben we het niet kunnen kopen. Maar we zijn altijd contact blijven houden met de eigenaar”, legt de museumdirecteur uit.

Duurste aankoop ooit

En diezelfde eigenaar bood het nu te koop aan het Westfries Museum. Met dank aan verschillende verenigingen en stichtingen kon het worden gekocht. Kosten? “230.000 euro. Onze duurste aankoop sinds ik hier werk”, aldus Geerdink.

We hebben nog wat afgepingeld van de prijs

AD GEERDINK, DIRECTEUR WESTFRIES MUSEUM

En dat mag je gerust ‘een koopje’ noemen. In 2010 werd het schilderij nog verkocht voor 320.000 euro. “Dan betaalt het zich uit dat je niet over één nacht ijs gaat, en je niet van de daken roept dat je het heel graag wilt hebben. En dan hebben we met wat Hollandse koopmansgeest wat afgepingeld, en dan kom je hier op uit.”

Klein schilderij

Het mag dan het werk van een grootmeester zijn, echt groot is het niet: 26 bij 47,5 centimeter. “Maar het is groot wat betreft cultuurhistorisch belang. Een ets van Rembrandt is soms maar net zo groot als een postzegel, maar wel een Rembrandt. En dit is een echte Gaspare Vanvitelli, zoals hij in Italïe werd genoemd.”

Tekst gaat verder onder de video

Ook conservator Henriëtte Tilgenkamp is in haar nopjes met de nieuwste aanwinst uit de tijd dat stadsgezichten nog iets nieuws waren. “Hij is in Engeland en met name Italië een schilder van naam en faam, ook toen al, maar hier vrij onbekend. Waarschijnlijk omdat er maar weinig werk van hem is van Nederlandse steden.”

Van Wittel baseerde zijn schilderij op een schets uit 1684-1685 toen hij weer even terug was in Nederland. En hoe mooi de conservator de details van het schilderij ook vindt, ook haar was opgevallen dat het schilderij – dat pas in 1712 werd geschilderd – niet helemaal waarheidsgetrouw is.

“De oude Oosterpoort is wel te zien. Maar de nieuwe Oosterpoort die er al sinds 1578 stond niet”, geeft ze als voorbeeld. “Dus of het was wegzonken in z’n geheugen, of hij heeft het weggelaten omdat hij het mooier vond.”

Of zoals museumdirecteur Ad Geerdink het zegt: “Hij geeft Hoorn een beetje het ‘dolce vita’ mee. Een beetje het Italiaanse levensgevoel. En dat is prachtig.” 

Vanaf volgende week is het schilderij te zien.

Meer nieuws uit West-Friesland?
💬 Blijf op de hoogte via de Facebookpagina WEEFF en natuurlijk via onze Instagram. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws
📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via weeff.nl
🔔 Download de app van WEEFF en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt
📧 Stuur ons jouw tips op via redactie@weeff.nl of app ons via 06-23405405